Vuoigatvuođaministtar Anna-Maja Henriksson: Bargu sámiid rivttiid dorvvasteapmin joatkašuvvá

6.2.2020 9.50
Ođas

Vássán jagi áigge sámit ja sámegielat leamašan olu ovdan riikkadásis. Servodatlaš ságastallamiin leat smiehttan, ahte maid diehtit sápmelaččain ja sámi álbmoga historjjás.

Sámiid ja Disney ovttasbargu Jikŋon II -ealligova válmmaštallamis lei bálggesčuolli, ja mielddisbuvttii earret eará ealligova ollašuhttima davvisámegillii.  Mannan jagi lean ON:id eamiálbmogiid gielaid jagi čalmmustahtii maiddái YLE mearrádus dubbet osiid Mumenleahki-ráiddus buot golmma suomas hállojuvvon sámegillii.

Seammás diehtit, ahte máŋggat sápmelaččat leat massán sogaset giela. Sámegielat bálvalusat leat oažžumis dušše ráddjejuvvon dásis, juobe sámiid ruovttuguovllusge. Ja sámiid ruovttuguovllu olggobealde bálvalusaid oažžun lea diehttelasat vel eanet ráddjejuvvon, vaikke máŋggat sápmelaččat ássetge eará sajis Suomas. Mannan jagi ON:id olmmošvuoigatvuođakomitea gávnnahii, ahte Suopma lea rihkkon siviila- ja politihkalaš rivttiid guoskevaš oppalašsoahpamuša dáhpáhusas, mii guoskkai jagi 2015 sámediggeválggaid. Olu lea vel bargu ovddabealde, vai sámiid gielalaš rievttit ja rievttit eamiálbmogin sáhttet dorvvastuvvot.

Ráđđehus lea prográmmastis mearridan das, ahte dat gudnejahttá ja gárggiida buohkaid sápmelaččaid ja sámejoavkkuid gielalaš ja kultuvrralaš vuoigatvuođaid ollašuvvama riikkaidgaskasaš soahpamušaid gudnejahttimiin. Ráđđehusprográmmas leat linnjemat máŋggain doaibmabijuin.

Bargu sámediggelága ođasmahttima ovdii jotkojuvvo. Sámediggeláhka lea máŋgga sajis boarásmuvvan. Riikkaidgaskasaš riekti lea ovdánan jođánit, mii bealistis deattuha lága ođasmahttima dárbbu. Lea diehttelasat vealtameahttun, ahte sápmelaččat sáhttet váikkuhit sidjiide guoskevaš áššiide.

Ovddit ráđđehus álggahii ráhkkaneami sámiid duohtavuođa- ja soabadankommišuvnna vuođđudeapmin. Dálá ráđđehus lea čatnasan dán barggu joatkimii. Mannan čavčča bargu ovdánii, go ráđđehusa eahpevirggálaš doaibmavuohki, ”eahketskuvla”, sámedikki čoahkkin ja nuortalaččaid siidačoahkkin gieđahalle bealisteaset válmmaštallojuvvon mandáhtaevttohusa. Dán jagi lea mihttomearrin ovdánit kommišuvnna nammadeapmái ja barggu álggaheapmái. Duohtavuođa- ja soabadankommišuvnna bargu lea dehálaš vejolašvuohta oahppat lasi historjjás ja doaibmat viisáseappot boahttevuođas.

Buori sámiid álbmotbeaivvi buohkaide!

vuoigatvuođaministtar Anna-Maja Henriksson

------------------------------------------------------------
Sámit leat álbmot njealji riikkas ja seammás EU-guovllu áidna eamiálbmot. Suopma lea okta riikkain, man guvlui sámiid árbevirolaččat ásahan Sápmi ollá. Odne 6.2. sámit ávvudit álbmotbeaivviset. Dán beaivve jagi 1917 Davviriikkaid sápmelaččat sohpe riikkarájiid rasttildan ovttasbarggus Roandima sámekonfereanssas.

Pargo sämmilij vuoigâdvuođâi turvim oovdân juátkoo

Tuâjj saaʹmi vuõiggâdvuõđi tuõrvvâm diõtt juätkkai